Scheepvaart: niet-sectorgebonden risico's veroorzaken meeste ongevallen

De Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft vandaag zijn 'Rapportage Ongevallen Scheepvaart mei - november 2017' gepubliceerd. Uit scheepvaartongevallen die zijn onderzocht, blijkt dat menselijk handelen vaak één van de oorzaken is van een ongeval, maar soms ook ongevallen voorkomt. Deze rapportage staat in het teken van de meest voorkomende mensgerelateerde risicofactoren.

Veiligheid aan boord hangt in belangrijke mate af van hoe bemanningsleden anticiperen op een snel veranderende omgeving. Hiervoor moeten zij zich steeds bewust zijn van de risico’s. Deels vereist dit specifieke kennis en ervaring die gerelateerd is aan het werken op een schip.
 
Andere risicofactoren zijn juist algemener van aard en komen overal voor, ook buiten de scheepvaartsector. Een voorbeeld hiervan is vermoeidheid. Dit veroorzaakt grote risico’s tijdens scheepsoperaties, maar ook bij autorijden. Juist de algemene, niet-sectorgebonden risicofactoren veroorzaken in de praktijk de meeste ongevallen.

Twaalf van de meest voorkomende mens gerelateerde risicofactoren zijn samengevat en te zien in een figuur (zie via deze link), ook wel bekend als de dodelijke twaalf:
Fitheid
Vermoeidheid
Afleiding
Werkdruk
Bekwaamheid
Samenwerken
Lokale praktijk
Cultuur
Berusting
Communicatie
Alarmeren
Situationeel bewustzijn

"Ondanks het feit dat iedereen deze risico’s kent, komen ze toch vaak voor", aldus de Raad.
Om dit te onderbouwen zijn de 27 gepubliceerde onderzoeken uit de voorgaande edities van de Rapportage Ongevallen Scheepvaart gecategoriseerd, aan de hand van deze twaalf meest voorkomende factoren die menselijk handelen negatief beïnvloeden. Bij deze analyse zijn 69 risicofactoren geïdentificeerd. Hieruit blijkt dat  situationeel bewustzijn (21%) en lokale praktijk (21%) veruit de meest voorkomende risicofactoren zijn, daarna gevolgd door cultuur (16%), communicatie (13%) en bekwaamheid (11%). Voor de volgende genoemde factoren in het onderzoek zijn de percentages voor berusting (7%), samenwerken (3%), werkdruk (3%), bewustzijn (2%), vermoeidheid (1%) en afleiding (1%).

Een casus: Nova Cura
Op de foto de Nova Cura. Dit Nederlandse vrachtschip dat beladen was met 4400 ton staalproducten liep op 20 april 2016 tegen tien uur in de ochtend ten noorden van het Griekse eiland Lesbos op kruissnelheid varend aan de grond. Het schip was total-loss. De digitale kaart in de ECDIS (Electronic Chart Display and Information System) gaf aan dat de zee op de positie waar het schip zich bevond 112 meter diep moest zijn. Het schip bleek echter op een ondiepte van Lamnas Reef in Mytilini Strait te zijn gevaren. 

Uit het onderzoek is gebleken dat de reisvoorbereiding aan boord van de Nova Cura was gemaakt voor de route naar Izmir welke ten westen van Lesbos loopt. Toen de bestemming Aliaga werd, is de route verlegd. De nieuwe route liep noord van Lesbos en daarvoor is geen nieuwe reisvoorbereiding gedaan. Er werden nieuwe waypoints uitgezet, maar er is geen andere informatie betrokken bij het verleggen van de route. De Pilots van het gebied werden niet geraadpleegd op mogelijke bijzonderheden van het gebied, de sectorlichten werden niet (voldoende) geïdentificeerd en de betrouwbaarheid van de gebruikte ENC (Electronic Navigational Chart) werd niet bekeken. 
Jan Schrijver; bron gegevens en bron foto Onderzoeksraad voor Veiligheid
Geplaatst op 02-02-2018