Berekening jaarlijkse gemiddelde schade-% door droogte in diverse sectoren

"Het zoetwaterbeleid van de overheid loopt vertraging op. Daardoor worden maatregelen duurder en stapelt de maatschappelijke schade zich op. De minister van Infrastructuur en Waterstaat geeft bovendien onvoldoende sturing." Dat concludeerde de Algemene Rekenkamer vorige week in het rapport ‘Zorgen over zoetwater’.

Figuur: Maatschappelijke functies die belang hebben bij voldoende zoetwater

Algemene Rekenkamer licht toe: "Bijna driekwart van de onderzochte maatregelen uit fase 1 van het Deltaprogramma Zoetwater, dat plaatsvond tussen 2015 tot 2021, liep tijdens de uitvoering vertraging op. Bij het hoofdwatersysteem is de vertraging gemiddeld 3 jaar. Maatregelen met vertraging vielen bovendien bijna altijd duurder uit dan vooraf begroot. Daardoor zijn de uitgaven uit het Deltafonds en van de regio’s voor de maatregelen uit de eerste fase € 513 miljoen. Dat is 40% hoger dan vooraf was begroot (€ 365 miljoen).

Voorbeelden van vertraagde projecten zijn de implementatie van het peilbesluit IJsselmeer, dat 5 jaar vertraging opliep, of de maatregel om de exacte hoeveelheid stromend water (het debiet) in het riviertraject Neder-Rijn Lek continu en nauwkeurig te meten. Die laatste maatregel was 4 jaar vertraagd.

De Rekenkamer vindt de vertraging zorgelijk omdat de maatregelen tot nu toe door de minister als laaghangend fruit werden gezien. Veel van de maatregelen stonden al gepland en zijn opgenomen in het Deltaprogramma. Ze waren dus niet nieuw. Bovendien is de voortgang in fase 2, van 2022 tot en met 2026, opnieuw vertraagd."

Schade door zoetwatertekorten
"Zoetwatertekorten door droogte veroorzaken structureel schade voor veel sectoren. Om die te becijferen keek de Rekenkamer voor de sectoren natuur, landbouw, scheepvaart en industrie naar de gemiddelde jaarlijkse schade over een periode van 26 jaar. De schade laat zich moeilijk in geld uitdrukken, maar verlies kan wel worden uitgedrukt in verschil ten opzichte van het jaar ervoor (zie figuur online, tweede figuur op deze webpagina, welk figuur het jaarlijkse gemiddelde percentage verlies toont over de periode 1998-2023, red.). Denk dan aan verslechtering van natuur en slechtere oogsten. Ook een kleine achteruitgang kan op termijn leiden tot grote maatschappelijke en economische schade. De extreme droogte in de zomer van 2026 is in dit onderzoek nog niet meegenomen."

Vanaf deze webpagina is het volledige rapport te downloaden.